ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യൻ മൺസൂണിന്റെ ഗതിയെ അപൂർവമായ രീതിയിൽ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഏഴ് പ്രധാന കാലാവസ്ഥാ സംവിധാനങ്ങൾ ഒരേസമയം സജീവമായതായി കേന്ദ്ര കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ്. സാധാരണ രണ്ടോ മൂന്നോ അന്തരീക്ഷ ഘടകങ്ങൾ ചേർന്നാണ് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ ശക്തിപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാൽ നിലവിൽ ഏഴ് വ്യത്യസ്ത സംവിധാനങ്ങളുടെ സംയുക്ത സ്വാധീനമാണ് രാജ്യത്തെ മഴയുടെ സ്വഭാവം നിർണയിക്കുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഹിമാലയൻ അടിവാരങ്ങൾ, ബിഹാർ, അസം, കിഴക്കൻ ഉത്തർപ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, ഹിമാചൽ പ്രദേശ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വരും ദിവസങ്ങളിൽ അതിശക്തമായ മഴയും പ്രളയസാധ്യതയും വർധിക്കുമെന്ന് ഐഎംഡി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

സൊമാലി ജെറ്റ്: മൺസൂണിന്റെ ഈർപ്പശക്തി

മൺസൂണിന് ജീവൻ പകരുന്ന പ്രധാന സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണ് സൊമാലി ജെറ്റ് അഥവാ ഫൈൻഡ്‌ലേറ്റർ ജെറ്റ്. മഡഗാസ്കറിന് സമീപം രൂപംകൊള്ളുന്ന ഈ താഴ്ന്ന നിലയിലെ ശക്തമായ കാറ്റ് സൊമാലിയൻ തീരം കടന്ന് അറബിക്കടലിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തേക്ക് എത്തുന്നു.

അറബിക്കടലിന് മുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതിനിടെ വലിയ അളവിൽ ഈർപ്പം ശേഖരിക്കുന്ന ഈ കാറ്റാണ് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണിന് ആവശ്യമായ ജലാംശം പ്രധാനമായും എത്തിക്കുന്നത്. സൊമാലി ജെറ്റ് ശക്തമാകുമ്പോൾ മൺസൂൺ മഴയും ഗണ്യമായി വർധിക്കും.

വിദർഭയ്ക്ക് മുകളിൽ തീവ്ര ന്യൂനമർദം

ജൂലൈ 27ന് ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ രൂപപ്പെട്ട് ഒഡീഷ-ബംഗാൾ തീരങ്ങളിലൂടെ കരയിലെത്തിയ ന്യൂനമർദം നിലവിൽ വിദർഭയ്ക്ക് മുകളിലാണ്. ഇത് ഗുജറാത്ത് ലക്ഷ്യമാക്കി പടിഞ്ഞാറ്-വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ സഞ്ചരിക്കുകയാണ്.

മണിക്കൂറിൽ 50 മുതൽ 61 കിലോമീറ്റർ വരെ വേഗത്തിൽ കാറ്റ് വീശുന്ന ഈ സംവിധാനം അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഈർപ്പം വലിച്ചുയർത്തി ശക്തമായ മഴയ്ക്ക് സാഹചര്യമൊരുക്കുന്നു. ഇതിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ ഗുജറാത്തിൽ അതിതീവ്ര മഴ ലഭിക്കാനാണ് സാധ്യത.

വടക്കോട്ട് നീങ്ങുന്ന മൺസൂൺ ട്രഫ്

വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യ മുതൽ ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ വരെ നീളുന്ന മൺസൂൺ ട്രഫ് മഴയുടെ പ്രധാന നിയന്ത്രണ ഘടകമാണ്.

ന്യൂനമർദം പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീങ്ങുന്നതോടെ ഈ ട്രഫ് ഹിമാലയൻ അടിവാരങ്ങളിലേക്ക് മാറുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഇതോടെ മധ്യ ഇന്ത്യയിൽ മഴ കുറയുകയും ബിഹാർ, ഉത്തരേന്ത്യ, നേപ്പാൾ അതിർത്തി മേഖലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ മഴയുടെ ശക്തി വർധിക്കുകയും ചെയ്യും.

മുകളിൽ പറഞ്ഞ മൂന്ന് പ്രധാന സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പുറമെ നാല് കാലാവസ്ഥാ പ്രതിഭാസങ്ങളും മഴയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്നുണ്ട്.

ഈസ്റ്റ്-വെസ്റ്റ് ഷിയർ സോൺ: മധ്യേന്ത്യയിൽ മേഘസമൂഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടാനും ശക്തമായ മഴയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു.
ഓഫ്-ഷോർ ട്രഫ്: തെക്കൻ ഗുജറാത്ത് മുതൽ കേരള തീരം വരെ നിലനിൽക്കുന്ന ഈ സംവിധാനം കൊങ്കൺ, ഗോവ, തീരദേശ കർണാടക, കേരളം എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് അറബിക്കടലിലെ ഈർപ്പം എത്തിക്കുന്നു.
വെസ്റ്റേൺ ഡിസ്റ്റർബൻസ്: പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന മേഖലകളിൽ മൺസൂൺ കാറ്റുമായി സംയോജിച്ച് ശക്തമായ മഴയ്ക്ക് സാഹചര്യമൊരുക്കുന്നു.
അസം ചുഴലി: വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായ മഴയും പ്രളയസാധ്യതയും വർധിപ്പിക്കുന്നു.

എവിടെയാണ് കൂടുതൽ അപകടസാധ്യത?

കാലാവസ്ഥാ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ പ്രകാരം താഴെ പറയുന്ന മേഖലകളിലാണ് കൂടുതൽ ജാഗ്രത ആവശ്യം.

അസം, വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ: ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് അപകടകരമായി ഉയരാൻ സാധ്യത.
ബിഹാർ, കിഴക്കൻ ഉത്തർപ്രദേശ്: നേപ്പാളിൽ ലഭിക്കുന്ന കനത്ത മഴ നദികളിൽ പ്രളയത്തിന് ഇടയാക്കാം.
ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ്: ഉരുൾപൊട്ടൽ, മിന്നൽപ്രളയം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും.
മഹാരാഷ്ട്ര, മധ്യപ്രദേശ്, രാജസ്ഥാൻ: ന്യൂനമർദത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ നദികൾ കരകവിഞ്ഞൊഴുകാനും വെള്ളക്കെട്ട് രൂക്ഷമാകാനും സാധ്യത.

കർഷകർക്ക് നേട്ടവും വെല്ലുവിളിയും

ഈ മഴ പ്രധാന അണക്കെട്ടുകളിലെ ജലനിരപ്പ് ഉയർത്താനും ഭൂഗർഭ ജലശേഖരം വർധിപ്പിക്കാനും ഖാരിഫ് വിളകൾക്ക് ആവശ്യമായ ഈർപ്പം ലഭിക്കാനും സഹായകമാകും.

എന്നാൽ അതിതീവ്ര മഴ തുടർന്നാൽ നെല്ല്, പരുത്തി, എണ്ണക്കുരുക്കൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിളകൾക്ക് നാശമുണ്ടാകാനും മലയോര മേഖലകളിൽ മണ്ണൊലിപ്പും കൃഷിനാശവും വർധിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

ജാഗ്രത പാലിക്കണം

നദീതീരങ്ങളിലും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും താമസിക്കുന്നവർ പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളുടെയും കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിന്റെയും മുന്നറിയിപ്പുകൾ കൃത്യമായി പാലിക്കണം. വെള്ളപ്പൊക്ക ഭീഷണി നേരിടുന്ന മേഖലകളിലുള്ളവർ മുൻകരുതലെന്ന നിലയിൽ സുരക്ഷിതമായ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മാറാൻ അധികൃതർ നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.